วิตามินและแร่ธาตุเสริม…ควรเสริมเมื่อไหร่?

วิตามิน (Vitamins)

ในอดีตการใช้ชีวิตของกะลาสีเรือในท้องทะเลนับว่าเป็นเรื่องที่เสี่ยงต่อโรคร้ายชนิดหนึ่ง โรคนั้นทําให้ลูกเรือจํานวนมากต้องล้มป่วย มีสภาพชวนสังเวชจากการที่มีเลือดไหลออกจากเหงือก และฟันหลุดร่วงออกมา พวกเขาได้แต่นอนร้องครวญครางจนกระทั่งความตายมาเยือน นั่นเองจึงจะเป็นเวลาที่หลุดพ้นจากความทุกข์ทรมานนั้นไปได้ เหตุที่ลูกเรือต้องพบกับโรคร้ายดังกล่าวนี้ ก็เพราะการออกทะเลเป็นเวลานานทําให้พวกเขาไม่ได้รับสารอาหารที่สําคัญบางชนิดอย่างเพียงพอ เวลาผ่านไป จนกระทั่งทุกวันนี้ เราต่างก็รู้จักโรคนั้นกันดีในชื่อว่า “โรคลักปิดลักเปิด” แต่ลักปิดลักเปิดในปัจจุบันไม่ได้น่ากลัวเหมือนในอดีต เนื่องจากเรามีความรู้เรื่องวิตามิน และรู้ว่าวิตามินซีสามารถบําบัดรักษาโรคนี้ได้ ข้อเท็จจริงนี้ย้ำให้เห็นถึงความสําคัญของวิตามิน ที่แม้ร่างกายของมนุษย์จะต้องการในปริมาณไม่มากนัก หากแต่ก็ไม่อาจขาดได้เลย

วิตามินและแร่ธาตุเสริม…ควรเสริมตอนไหน?

คุณอาจจําเป็นต้องได้รับวิตามินและแร่ธาตุมาเสริมความต้องการของร่างกาย หากอยู่ในข่ายดังต่อไปนี้

  • เป็นบุคคลที่ได้รับสารอาหารไม่เพียงพอ เช่น ผู้ที่รับประทานมังสวิรัติอย่างเคร่งครัด ผู้สูงวัย คนยากจน บุคคลเหล่านี้มักพบการขาดวิตามินและแร่ธาตุที่จําเป็นต่อร่างกายอยู่เสมอ เนื่องจากไม่ได้รับประทานอาหารครบหมู่ที่หลากหลาย
  • อยู่ในภาวะที่ทําให้การดูดซึมวิตามินของร่างกายมีปัญหา เช่น การเจ็บป่วยด้วยโรคลําไส้อักเสบเรื้อรังจะมีผลต่อการดูดซึมของวิตามินบางชนิด เนื่องจากลําไส้ของคนเรานั้นทั้งดูดซึมและสามารถผลิตวิตามินบางชนิดให้แก่ร่างกายได้ ผู้ที่เป็นโรคตับมักจะทําให้การดูดซึมวิตามินประเภทที่ละลายในไขมันบกพร่อง รวมถึงการใช้ยารักษาโรคบางชนิดก็มีผลต่อการดูดซึมวิตามินเช่นเดียวกัน
  • อยู่ในภาวะที่ร่างกายมีการขับวิตามินและแร่ธาตุออกมามากกว่าปกติ เช่น ผู้ที่ป่วยเป็นโรคไตเรื้อรังจะทําให้มีการสูญเสียวิตามินเอ และวิตามินดีมากกว่าปกติ
  • อยู่ในภาวะที่ร่างกายต้องการสารอาหารเพิ่ม เช่น หญิงตั้งครรภ์และให้นมบุตรที่ต้องการสารอาหารต่างๆ รวมทั้งวิตามินเพิ่มขึ้นเพื่อตนเองและบุตร ผู้ป่วยที่ต้องการวิตามินเพื่อช่วยในการซ่อมแซมและบํารุงสุขภาพที่เสียสมดุลไป

ประเภทของวิตามินและแร่ธาตุเสริม

  • การรับประทาน เป็นวิธีรับวิตามินและแร่ธาตุเสริมที่คนส่วนใหญ่คุ้นเคยมากที่สุด ได้รับความนิยมมากที่สุดและปรากฏในหลายรูปแบบ เช่น แคปซูล ยาอัดเม็ด ยาน้ำ ยาหยด สารละลาย
  • ทางหลอดเลือด โดยการฉีด ซึ่งมีเพียงบางชนิดที่ถูกผลิตขึ้นมาในรูปแบบนี้และต้องได้รับโดยอยู่ภายใต้การดูแลจากแพทย์เท่านั้น

ข้อควรคํานึงเพื่อการเสริมวิตามิน และแร่ธาตุอย่างปลอดภัย

  • ความจําเป็น หากจะรับประทานวิตามินและแร่ธาตุเสริม คุณควรพิจารณาภาวะสุขภาพของตนเองให้รอบคอบว่าจําเป็นหรือไม่เพียงไรที่จะต้องใช้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารต่างๆ เพราะสุขภาพของคนเรานั้นมีความต่างกัน ใช่ว่าการได้รับวิตามินหรือแร่ธาตุตัวเดียวกันจะให้ผลที่เหมือนกันในทุกคน ยิ่งไปกว่านั้น วิตามินหรือแร่ธาตุบางตัวยังไม่เป็นผลดีต่อโรคบางโรคเช่น ผู้ป่วยโรคเลือดจาง ธาลัสซีเมีย (Thalassemia) ไม่ควรจะรับประทานวิตามินเสริมที่มีธาตุเหล็กเป็นส่วนผสม ดังนั้นหากคุณมีโรคประจําตัวอยู่ก็ควรขอคำปรึกษาจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเสียก่อน
  • เลือกซื้อผลิตภัณฑ์เสริมอาหารจากแหล่งที่เชื่อถือได้ ควรเลือกซื้อผลิตภัณฑ์เสริมอาหารจากแหล่งที่เชื่อถือได้ เช่น ร้านขายยาที่มีเภสัชกรประจําอยู่ เพราะสามารถขอคําแนะนําในการใช้ที่ถูกต้องได้
  • ศึกษาฉลากให้เข้าใจ ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่ปลอดภัยจะมีฉลากที่ระบุรายละเอียดต่างๆอยู่ข้างบรรจุภัณฑ์ รายละเอียดที่สําคัญคือ ชื่อยี่ห้อ ส่วนประกอบสําคัญ ปริมาณ ส่วนผสม แหล่งผลิต ผู้จัดจําหน่าย วันผลิตและวันหมดอายุ วิธีการใช้ เลขที่อย. คุณต้องอ่านฉลากให้ละเอียดว่ามีข้อมูลเหล่านี้ครบถ้วนหรือไม่ ศึกษาวิธีการใช้และปฏิบัติตามนั้น
  • การรับประทาน วิตามินและแร่ธาตุเสริมส่วนใหญ่ควรรับประทานพร้อมกับอาหาร หมายถึงรับประทานหลังอาหารทันที เพื่อให้วิตามินและแร่ธาตุเสริมเหล่านั้นดูดซึมไปพร้อมกับอาหาร ซึ่งวิตามินบางตัวจะช่วยสนับสนุนการดูดซึมเข้าสู่ร่างกายซึ่งกันและกันได้ดียิ่งขึ้น